Woensdagavond = kijkavond

Elke woensdag, behalve op feestdagen en tijdens de kerstvakantie.

Vanaf 20u. Geen reservatie nodig. Gratis toegang!

Tijdens de zomermaanden (vanaf juni): aangepaste kalender.

Kijkavonden op: 12 en 26 juni, 7 en 21 augustus

extra publieke activiteiten:

19 juli: "Armstrong" voorleesverhaal (volzet)

12 augustus: Thema-avond Perseïden


Volgende KIJKAVOND: Wat is er te zien op 7 augustus?

Zon:

• de Zon gaat vandaag onder rond 21h10

• als de hemel voldoende transparant is kunnen we vòòr zonsondergang de Zon bekijken met onze telescopen

• de Zon bevindt zich momenteel in een fase van lage activiteit: we moeten wat geluk hebben om een zonnevlekje te zien te krijgen

• ook in een periode van lage activiteit zijn er met de H-alpha kijker steeds wel enkele kleine protuberansen te zien: uitbarstingen van hete materie aan de rand van de Zon

Maan:

• de Maan is heel de avond te zien laag in het zuid-westen

• het is ongeveer exact eerste kwartier: we zien de Maan half verlicht aan haar 'rechter' zijde, de zijde die naar de Zon gekeerd is

• in de buurt van de terminator zien we de Zon opkomen op de Maan

• fotogenieke plaatsen waar op de Maan deze avond de schaduwen snel veranderen zijn onder andere:

    • de heuvels aan de rand van de Mare Imbrium

    • zonsopgang op de bodem van de grote kraters Gemma Frisius en Maurolycus

• 20° westelijk ('rechts') van de Maan staat de heldere ster Spica

Jupiter:

• 30° oostelijk van de Maan staat de heldere planeet Jupiter

• we zien aan elke zijde van de planeet 2 satellieten ('maantjes')

• de maan Io (de satelliet die we deze avond het dichtst bij Jupiter zien staan) werpt haar schaduw op de planeet: een klein zwart stipje op de pastelkleurige wolkenbanden van de

grote gasplaneet

• rond 21h45 zien we deze zwarte stip verdwijnen aan de rand van de planeet

Saturnus:

• de planeet met de ring, voor velen de meest fotogenieke planeet van ons zonnestelsel

• Saturnus staat laag in het zuid-oosten: we hebben misschien wat geduld nodig als de boekentoren even in de weg staat

• de ringen van de planeet staan dit jaar wijd open. In 2026 zullen we de ringen eerder als een dun lijntje te zien krijgen

Lichtende nachtwolken (in het Engels: NLC = NoctiLucent Clouds)

• in deze periode van het jaar duikt de Zon 's nachts niet diep onder de horizon

• daardoor worden eventuele hoge wolken in de stratosfeer nog beschenen door de zon, en zijn dan zichtbaar 'bovenop' de sterren

• deze NLC's waren bij voorbeeld prachtig te zien op de avond van 21 juni laatstleden

Dubbelsterren: in afwachting van een donkere hemel kunnen we reeds enkele mooie

dubbelsterren bekijken

• halverwege Jupiter en de Maan vinden we Graffias, een dubbelster in het sterrenbeeld Schorpioen: een geel-witte ster met een zwakkere groen-blauwe begeleider (schijnbare

afstand 14 boogseconden)

• één van de bekendste dubbelsterren is Albireo in de Zwaan. Dit prachtige oranje-blauwe koppel staat vandaag 50° hoog in het oosten.

• ook mooi zijn de 2 goudkleurige sterren van 61 Cyg ( schijnbare afstand 31 boogseconden)

Bolhopen ('globular clusters' in het Engels)

• dit zijn bolvormige, compacte clusters van duizenden relatief oude sterren, die in een baan om onze eigen Melkweg roteren

• M.13 in Hercules, hoog in het zenit, is één van de bekendste en helderste bolhopen. Op een donkere plaats kan je deze bolhoop vinden met een verrekijker.

• M.3 is eveneens een prachtig exemplaar, vandaag hoog in het westen, rechts van de heldere ster Arcturus van het sterrenbeeld Boötes (de Ossenhoeder)

• ook M.5, links van Arcturus en boven Jupiter, is het bekijken zeker waard

• de letter M staat voor de Franse wetenschapper Messier. Hij stelde een lijst samen van vrij heldere nevelachtige objecten aan de hemel. De 110 bezienswaardigheden van deze lijst

zijn allen met een eenvoudige amateurtelescoop te vinden.

Open sterrenhopen

• deze clusters van relatief jonge sterren bevinden zich binnen ons eigen Melkwegstelsel soms zie je tussen deze sterren nog sporen van de gaswolken waaruit deze sterren

gevormd werden

• M.23 vinden we halverwege Jupiter en Saturnus, laag in het zuiden op 20° boven de horizon

• hoger in het zuiden vinden we M.11, de zogenaamde 'Wild Ducks Cluster'

• M.39 vinden we hoog in het oosten tussen de sterrenbeelden Zwaan en Cepheus

Planetaire nevels

• in een fase naar het einde van haar loopbaan toe kan een ster via een explosie een deel van haar materie afstoten

• deze materie zien we als een schijf of ring rond de ster

• soms is de ster zelf ook nog zichtbaar in het centrum van de ring

• M.57 in de Lier is de meest bekende ringnevel, deze avond hoog aan de hemel, binnen de zogenaamde zomerdriehoek, gevormd door de heldere sterren Wega (in de Lier), Deneb (in de Zwaan) en Altair (in de Arend)

• niet echt ringvormig maar minstens even indrukwekkend is de zogenaamde Halternevel M.27 in het sterrenbeeld Vulpeca ( een andere naam voor deze planetaire nevel is de

'Dumbbell Nebula')

Extra-galactische stelsels: ver afgelegen equivalenten van onze eigen Melkweg

• via deze verre galaxieën hebben we een goed idee van hoe onze eigen Melkweg er kan uitzien

• het duo M.81 en M.82, ook wel 'Bode's stelsels' genoemd, vinden we in het noordwesten. Bij lage vergroting kunnen we beide stelsels naast elkaar zien in het oculair.

• hoog in het noorden, nabij de staart van de Grote Beer, staat M.51, de 'Whirlpool Galaxy'. Bij dit extra-galactische stelsel werden voor het eerst de karakteristieke spiraalvormige armen waargenomen.

• in het noord-oosten komt M.31 op, de zogenaamde grote Andromeda nevel.

Diffuse nevels: ijle gaswolken die we kunnen zien door het zwakke licht dat ze zelf uitstralen of weerkaatsen van nabijgelegen sterren

• deze lichtzwakke structuren bekijken we best naar het einde van de avond toe, wanneer de hemel voldoende donker is geworden ( alleen de dichtbij gelegen Orion nevel, M.42, kan je in de winter in alle omstandigheden makkelijk zien, ook met het blote oog)

• M.17 - de Omega nevel in de Boogschutter

• M.8, de Lagoon nevel, laag in het zuiden halverwege Saturnus en Jupiter

• in de buurt van M.8 vinden we ook M.20, de Trifid nevel

Meteoriden, ook wel 'vallende sterren' genoemd : stukjes materiaal, meestal afkomstig van een uiteengevallen komeet, die oplichten wanneer ze de atmosfeer van de aarde binnenvallen en er verdampen en ioniseren

• in de periode van 15 juli tot 22 augustus zijn vallende sterren te zien die geassocieerd zijn met de Perseiden zwerm (maximum dit jaar in de ochtend van 13 augustus)

• gemiddeld zijn er na middernacht meer vallende sterren te zien dan in het eerste deel van de nacht


3D shows en interactieve consoles

In geval van bewolkt weer of regen kunt u om 20u30 een 3D-voorstelling bekijken in onze zaal Kepler. Keuze tussen: 'Reizen door de Ruimte', '1000 Meteoren & Kometen' en 'Galilei’s Bril'. Reserveren is niet nodig. Verder hebben we nog interactieve consoles rond deze thema's in zaal Maia, waar u zelf aan de slag kunt om allerlei animaties rond het zonnestelsel, hemelmechanica of ruimtevaart te ontdekken.



Historische en functionele telescopen

De grootste werkbare telescoop in één van de koepels van de Oude Sterrenwacht is een 228 mm (9-inch) f/11 refractor op een equatoriale monteringen dateert uit 1880! Deze telescoop is de oudste telescoop van Europa met een nog steeds functioneel volgsysteem.

In geval van heldere hemel richten we de telescopen op de hemel en kan u onder begeleiding van onze medewerkers zelf waarnemen.


Weerstation en panorama Gent

Bij de renovatie van de sterrenwacht werd besloten om het weerstation terug operationeel te maken.

Onze medewerkers geven u graag uitleg over de meettoestellen en over de weerkaarten.

Deze plek biedt ook een mooi panorama van Gent. Op weg naar boven bevindt zich ook de grootste oliebarometer ter wereld waarachter onze lift verborgen zit!